Aflevering Gpt-5.6 Achter De Cyberpoort, En Waarom Open Source Niet Gratis Is

In aflevering 9 praten we je in twintig minuten bij over twee onderwerpen die dichter bij elkaar liggen dan je denkt. Eerst GPT-5.6. OpenAI kondigde het aan in drie smaken (Sol, Terra en Luna), en wat ons vooral opviel: de inzet zit niet op meer kunnen, maar op goedkoper. Terra is volgens OpenAI vergelijkbaar met 5.5, maar twee keer zo goedkoop, en daar zit volgens ons de echte strijd, want tokens kosten stroom en datacenters worden niet snel genoeg gebouwd. We delen Rob's torenhoge token-rekening op Fable, waarom de zuinige Chinese aanpak interessant is, en we duiken in de cyberpoort: in de VS kun je een krachtig model alleen nog via een overheidsloket breed uitrollen, beoordeeld op cybervaardigheid. Dat raakt nu zowel Anthropic (Fable 5 en Mythos 5) als OpenAI. En de hamvraag: een open model als DeepSeek hoeft daar niet langs, dus hoe houdbaar is zo'n poort eigenlijk? Daarna het stuk van Rob: open source is niet hetzelfde als gratis, het draait om de licentie. We lopen langs de drie smaken (van vrijheid-blijheid zoals MIT, via deel-alles zoals GPL en AGPL, tot het grijze gebied van LGPL met JavaScript-bundling), waarom je een eenmaal uitgegeven versie niet zomaar van licentie kunt veranderen, en de plicht die bijna iedereen vergeet: de licentietekst en het copyright meeleveren aan je gebruiker. Rob vertelt hoe ze dat zelf met een pop-up oplosten, waarom de EFF en grote foundations hier wel degelijk juristen op zetten, en hoe dit raakt aan de SBOM uit de vorige aflevering. We sluiten af met de Werkspoortalks op 16 juli in de Werkspoorkathedraal, met vier sprekers. Aanmelden via www.werkspoortalks.nl. Bronnen:OpenAI, GPT-5.6 Sol: https://openai.com/index/previewing-gpt-5-6-solAxios, GPT-5.6 onder restricties: https://www.axios.com/2026/06/26/openai-gpt-sol-terra-luna-trumpCFR, analyse van het AI-besluit: https://www.cfr.org/articles/assessing-trumps-executive-order-on-ai-oversightCybernews, Chinese AI-modellen in de VS: https://cybernews.com/security/us-lawmakers-bill-bans-chinese-ai-models-across-federal-agenciesarXiv, cybervaardigheid open modellen (MITRE OCCULT): https://arxiv.org/abs/2505.17109Arnoud Engelfriet, open source praktijkgids: https://www.iusmentis.com/computerprogrammas/opensourcesoftware/praktijkgidsGNU AGPL (SaaS als distributie): https://www.gnu.org/licenses/agpl-3.0.htmlGNU LGPL (static en dynamic linking): https://www.gnu.org/licenses/lgpl-3.0.htmlEFF, handhaving van open source licenties: https://www.eff.orgEuropese Commissie, Cyber Resilience Act: https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/policies/cyber-resilience-act