Aflevering 059 | Samen Gezond Online

Schermen en gedrag Hoewel er jaarlijks alarmerende onderzoeken verschijnen over de mate waarin mensen verslaafd raken aan schermgebruik, is de strijd om aandacht niet nieuw. Dat het boeien van schermkijkers geld waard is, daar weten reclamemakers alles van af. Van 1950 tot 1960 verviervoudigden de reclame-uitgaven in Amerika. Men wilde de aandacht van kijkers oogsten. Speciaal voor dit doel werden psychologen ingehuurd, zoals Ernest Dichter. Men noemde hem Mister Mass Motivations. Een verslaggever stelde in 1959 dat ‘het verschil tussen een reclameman en een gedragswetenschapper slechts een graduele kwestie werd’. Blijkbaar wordt er al decennia geïnvesteerd om onze aandacht te boeien via schermen. Met behulp van gedragswetenschap.    Beïnvloeding Blijkbaar is het beïnvloeden van kijkers een aanpak waar men in de loop van de tijd behoorlijk bedreven in is geraakt. Om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de belangstelling van mensen, is het van belang om te weten wat hen boeit. Hoe meer data over een persoon beschikbaar zijn, hoe dichter men kan aansluiten bij diens belangstelling. Maurits Martijn en Dimitri Tekmetzis, journalisten die over privacy en surveillance schrijven, toonden aan dat dit ten koste gaat van de privacy van gebruikers. Via internetplatforms tappen bedrijven informatie af waardoor ze inzicht krijgen in de belangstelling en voorkeuren van gebruikers. Slimme algoritmes sturen vervolgens het gedrag van online kijkers, scrollers en surfers, waardoor men zo lang mogelijk geboeid blijft.    Gezond online Veel gedrag is aangeleerd. Zeker wanneer het onlinegedrag betreft. De vele commerciële partijen die onze aandacht trekken, zijn zich hiervan bewust. Vele gedragswetenschappers worden ingezet om onze tijd in beslag te laten nemen door de schermen.    In de afgelopen periode dacht ik samen met Alexander Treur en Laurens van der Tang na over gezond onlinegedrag. We ontwikkelden een methode voor gedragsverandering. Waarbij we via enkele praktische stappen schermers in beweging zetten om de schermen een afgebakende plaats in het leven te geven. Zodat er ruimte en tijd overblijft voor ontmoeting, ontspanning en verdieping in de echte wereld.    Augustinus We zetten deze uitgave in met een citaat van Augustinus (345-430): ‘Gelukkig de ziel die geniet van zulke genoegens, waar hij door geen vuil besmeurd raakt en door de zuiverheid van de waarheid wordt gereinigd. Wie vreugde vindt in de wet van God, en wel zo, dat hij alle verleidelijke genoegens de baas blijft, moet zich niet laten voorstaan op die vreugde. Er staat: ‘De Heere geeft het goede’. Wat moet ik zeggen? Heere, wat voor goeds geeft U dan, is dit het, of iets anders? De psalm zegt: ‘U bent goed, Heere, en leer mij in Uw goedheid Uw wetten.’ Leer mij in Uw goedheid en ik word onderricht. Dan kan ik leren hoe ik moet handelen: leer het mij in Uw goedheid.’ (Sermo 153).    Het boekje Gezond online – gedragsverandering volgens de Yona-methode is bedoeld om ruimte te maken in je leven voor wat wezenlijk is.      Leestip: Gezond online – gedragsverandering volgens de Yona-methode (De Banier, 2021). Je kunt het hier bestellen. Met deze aanschaf steun je het werk van de Yona Foundation.