Aflevering 6. Listig Licht Men Hier De Aap

In deze aflevering gaat het over de figuur van de kwakzalver in de kunst. Hoewel Pedro net hoorde dat historische steensnijders soms echte medische voorlopers waren, legt Koen uit dat de man in dit schilderij wel degelijk een bedrieger is. Dat blijkt ook uit andere werken uit dezelfde periode, zoals dorpskermissen van David Vinckboons en scènes van Adriaen Brouwer, waarin kwakzalvers worden afgebeeld tussen genezende middeltjes, blaasstenen en waarschuwende spreuken. Het gedicht “Hoe listig ligt men hier den aap” verwijst naar precies dat idee: hoe sluw men hetpubliek om de tuin leidt. Opmerkelijk is dat in zulken voorstellingen vaak ook schilderijen naast het kwakzalverskraam hangen. Dat is geen toeval: kunstenaars speelden zelf met illusie en werden in die tijd soms in één adem genoemd met redenaars, handelaars en bedriegers, allemaal “kinderen van Mercurius”, god van welbespraaktheid én, volgens de overlevering, uitvinder van de leugen. Deze aflevering toont zo hoe kunst, misleiding en verleiding historisch met elkaar verweven zijn. De kwakzalver is niet alleen een waarschuwing, maar ook een spiegel: een figuur die laat zien hoe graag mensen zich laten betoveren door mooie woorden, slimme trucs en beelden die de werkelijkheid net iets anders voorstellen.