Wie online rondkijkt voor een nieuwe versterker of een set tweedehands speakers, denkt waarschijnlijk vooral aan zijn eigen luisterplezier. Toch is het de moeite waard om ook even stil te staan bij de huisgenoten op vier poten. Onderzoek toont namelijk steeds vaker aan dat honden en katten sterk reageren op auditieve prikkels. Waar wij mensen focussen op tekst en melodie, zijn dieren vooral gevoelig voor toonhoogte, tempo en frequenties. Niet elk dier reageert hetzelfde op geluid. Een rustige allemansvriend zal misschien doorslapen bij een stevig nummer, maar rassen die van nature hoog in hun energie zitten, zijn prikkelgevoeliger. Neem bijvoorbeeld de bengaalse kat; dit is een intelligent en uiterst alert ras dat voortdurend zijn omgeving scant. Harde rock of chaotische jazz kan bij dergelijke gevoelige dieren leiden tot onrust of stress. Uit diverse studies blijkt daarentegen dat klassieke muziek en dan met name composities met een langzaam tempo de hartslag van deze dieren kan verlagen en zorgt voor ontspanning.
Muziek wordt in de diergeneeskunde steeds vaker ingezet als onderdeel van 'omgevingsverrijking' tijdens herstelperiodes. Dieren die herstellen van een operatie of kampen met chronische aandoeningen zoals artrose, ervaren vaak stress door pijn. Een kalme omgeving is dan essentieel voor het genezingsproces. Het is belangrijk om te benadrukken dat muziek nooit de vervanging is voor medische zorg. Bij fysiek ongemak blijft de dierenarts de eerst aangewezen persoon. Vaak wordt er een behandelplan opgesteld met effectieve pijnstilling, zoals de vloeibare ontstekingsremmer metacam kat, om de pijn cirkel te doorbreken en de mobiliteit te verbeteren. De kracht van muziek zit hem in de aanvulling hierop. Terwijl de medicatie de fysieke pijn bestrijdt, kan zachte achtergrondmuziek (bijvoorbeeld pianospel of harp) helpen om angst en spanning te verminderen. Deze holistische aanpak zorgt ervoor dat het dier zich zowel mentaal als fysiek comfortabeler voelt.
Naast fysiek herstel kan muziek ook een uitkomst bieden wanneer je van huis bent. Voor veel honden en katten is de stilte in een leeg huis beklemmend, waardoor ze extra alert worden op geluiden van buitenaf, zoals dichtslaande autodeuren, vuurwerk of onweer. Het zachtjes afspelen van muziek fungeert dan als een vertrouwd 'geluidsgordijn' dat deze plotselinge prikkels maskeert. Dit kan onrust en blafgedrag aanzienlijk verminderen. Tegenwoordig vind je op Markanda diverse slimme speakers die je op afstand kunt bedienen. Zo kun je vanaf je werk precies dat ene rustgevende afspeellijstje aanzetten op het moment dat je merkt dat je viervoeter wat nerveus wordt.
Wil je zelf testen of jouw hond of kat baat heeft bij muziektherapie? Je hoeft hiervoor geen dure installatie aan te schaffen; een eenvoudige radio volstaat vaak al. Let hierbij wel goed op het volume, want omdat dieren vele malen beter horen en hoge frequenties waarnemen die voor ons onhoorbaar zijn, dient de muziek puur als zachte achtergrond te fungeren. Uit onderzoek blijkt dat genres als heavy metal en popmuziek onrust kunnen aanwakkeren, terwijl klassieke muziek en verrassend genoeg reggae juist zorgen voor kalmer gedrag. Observeer tijdens het luisteren goed de lichaamstaal: als de kat de kamer verlaat of de oren plat legt, is het geluid storend, maar blijft het dier rustig liggen, dan heb je de juiste frequentie gevonden. Door op deze manier bewust om te gaan met geluid, creëer je niet alleen voor jezelf, maar ook voor je huisdier een prettige leefomgeving.
